روز بمرد و مقتدى « 1 » ايمن شد . و در سنهء سبع و ثمانين و اربعمائة وفات يافت . مدت خلافت او نوزده سال بود و عمرش سى و هشت سال . [ 28 ] - خلافت مستظهر « 2 » كنيت او ابو العباس است ، در سنهء احدى و سبعين و اربعمائة در وجود آمد و در سنهء سبع و ثمانين و اربعمائة با او بيعت كردند . و مادر او ترك بود . چون پدرش مقتدى « 3 » بمرد ، سه روز وفات او را پنهان داشت . و جهت سلطان هديه و خلعت فرستاد [ 143 ر ] و غرض خود حاصل كرد ، آنگاه وفات پدر ظاهر گردانيد . و در [ عهد او ] كار ملاحده قوّت گرفت و خوف ايشان در دل مردم افتاد ، و مقدّم ايشان حسن بن صباح بوده اصلش از مرو بود ، به مصر رفت و با اهل بيت دعوى كرد . و در كشتن مردم طريقه‌هاى پوشيده اختراع كردند ، چنان كه كودك بفرستادندى تا پيش شخصى مدتها خدمت كردى ، ناگاه فرصتى نگاه داشتى و او را بكشتى . گويند باطنيان از اتابك شيراز برنجيدند ، مكتوب به دو نوشتند كه كشتن تو پيش ما آسان است ، اگر باور ندارى از ركاب‌دار بپرس كه تا با تو بگويد . و كس بركاب‌دار فرستاد كه حال خويش با اتابك بگو ! و ركاب‌دار از كودكى باز خدمت اتابك ميكرد ، و به دو اعتماد تمام داشت . ازو حال پرسيد . گفت راست ميگويند و من از آن ايشانم و اگر در باب اتابك حكمى فرمايند ، نتوانم كه درحال بجاى نيارم . اتابك به باطنيان نامه نوشت و عذرها خواست و هدايا فرستاد . و در سنهء احدى و عشرة « 4 » و خمسمائه وفات يافت ، و مدّت خلافتش بيست و

--> ( 1 ) - ص : قائم . ( 2 ) - ص : مقتدى ( تج 288 ) . ( 3 ) - ص : قائم . ( 4 ) - طق 266 : اثنتى عشرة .